Mẹo gõ sầu riêng “bách phát bách trúng” – Chọn trái dày cùi, hạt lép từ dân miệt vườn

Trời râm mát rớt hột mưa đầu mùa cũng là lúc mấy miệt vườn rộ lên mùa sầu riêng chín. Cái mùi thơm nức nở, len lỏi qua từng góc phố làm bụng dạ ai cũng nôn nao. Người rành ăn thì rành rọt, chứ ngặt nỗi bà con mình nhiều khi ra sạp sầu riêng cứ đứng tần ngần, thấy gai góc xù xì không biết bề nào mà lựa. Mua trúng trái sượng, trái lạt thì xót tiền mồ hôi nước mắt. Mà buồn nhất là hụt mất cái háo hức lúc khui vỏ chờ đợi những múi sầu vàng ươm.

Thiệt tình, lựa sầu riêng không có gì cao siêu đâu. Trái cây miệt vườn nó chân thật lắm, cứ nằm lòng 4 bí quyết mộc mạc dưới đây, dòm tới dòm lui, gõ vài tiếng là bảo đảm rinh về trái sầu cơm vàng, hạt lép, dẻo quẹo!

1. Mẹo “gõ” sầu riêng cơm vàng

Ra sạp sầu riêng sẽ thấy người bán cầm cái khui hay cán dao gõ cộc cộc vô trái. Đó không phải gõ cho vui tay, mà là đang “nghe mạch” trái sầu đó. Múi sầu bên trong đặc hay rỗng, dày hay mỏng đều mượn âm thanh mà báo ra ngoài.

Lấy cán dao gõ nhẹ vô bụng trái sầu. Mình đang lắng nghe cái độ đặc của phần cơm bên trong đó.

Hãy cứ tự tin mượn cây gõ, gõ nhẹ vô phần giữa hông trái (chỗ phình to nhất) và vểnh tai nghe thiệt kỹ:

• Tiếng kêu “Bịch bịch”, “Bộp bộp”: Đây là âm thanh trầm đục, chắc nụi phát ra khi phần cơm bên trong rất dày, đặc ruột và ôm sát lấy vỏ. Trái này hột thường rất lép, cơm dẻo và đầy đặn. Bợ ngay trái này kẻo lỡ!

• Tiếng kêu “Boong boong”, “Coong coong”: Tiếng vang, rỗng và thanh. Nghe tiếng này thì bà con cứ mỉm cười nhẹ nhàng rồi để trái đó xuống. Đây là dấu hiệu của trái sầu riêng hột to, cơm mỏng lèo tèo hoặc múi bị lỏng lẻo, chưa tới độ chín muồi.

2. Coi tướng tá eo no tròn, rãnh múi rành mạch

Đừng vội mê mẩn mấy trái to bự chảng, tròn vo láng mướt như tạc tượng. Trái sầu riêng ngon, múi đẫy đà thường có dáng vẻ hơi… “bụ bẫm” một chút.

Trái sầu riêng ngon không cần dáng mướt mát. Mà nó phải có cái “eo” phình to, no tròn mập mạp, lộ rõ mấy cái rãnh múi.

• Tướng tá eo phình, nở nang: Trái sầu riêng ngon thường có phần eo phình to lộ rõ, nhìn thấy rõ từng rãnh múi nổi cộm lên mập mạp. Bao nhiêu tinh túy, dưỡng chất từ cây mẹ đều dồn hết vô để vỗ béo cho những múi cơm này.

• Phân múi rõ ràng: Bà con lật ngược phần đít trái lên ngó thử. Nếu thấy những đường chỉ rãnh chạy dọc từ đít lên chia trái thành 4 đến 5 múi rõ rệt, rành mạch thì cứ an tâm. Trái đó chắc chắn là sầu riêng “đủ hộc”, khui ra không bị móp hay lép múi nào.

3. Xem gai và cuống

Muốn biết trái sầu riêng là đồ chín cây tự nhiên hay bị cắt ép, nhúng thuốc. Chỉ cần săm soi kỹ lớp “áo giáp” bên ngoài.

Sờ vô mấy cái gai bự, ráng dùng hai ngón tay bóp nhẹ hai cái gai lại với nhau. Thấy nó mềm và có độ đàn hồi là thịt sầu bên trong bao dẻo, không bao giờ bị sượng.

• Vuốt gai, nắn gai: Sầu riêng già tới lứa, chín tự nhiên thì gai nở to, chân gai dang rộng, đầu gai hơi tròn và tù lại chứ không nhọn hoắt đâm thủng tay. Dùng hai ngón tay cái và trỏ bóp nhẹ hai gai giáp nhau lại. Nếu hai gai có độ đàn hồi, kéo lại gần nhau dễ dàng thì trái đó cơm mềm, không bị sượng. Còn bóp vô mà cứng ngắc như đá thì chắc chắn là trái non rớt.

• Soi cuống sầu riêng: Sầu riêng mới rụng (hoặc mới cắt đúng độ già) thì phần cuống vẫn còn tươi tắn, sờ vô thấy ươm ướt dính tay. Cạo nhẹ lớp vỏ cuống thấy màu xanh tươi. Bà con bấu nhẹ móng tay vô cuống, nếu rịn ra chút nhựa lấm tấm thì đó là hàng tươi rói. Cuống mà khô queo, đen thui héo hon thì trái đó để lâu hoặc đã qua “xử lý”.

4. Ngó rãnh nứt 

Khi sầu riêng già và chín rụng, áp lực bên trong sẽ làm vỏ có xu hướng nứt nhẹ dọc theo các đường chỉ rãnh.

Bà con tinh mắt nhìn dọc theo các đường rãnh chia múi, nếu thấy có một vết nứt rất nhỏ (chỉ vừa bằng đầu tăm). Hé lộ một chút xíu lớp vỏ lụa mỏng bên trong thì đó là dấu hiệu trái sầu đang ở độ chín ngon nhất. Tuy nhiên, đừng chọn trái nứt quá to lòi cả múi ra ngoài, vì vi khuẩn, nấm mốc và ruồi nhặng dễ xâm nhập làm cơm sầu bị lạt, chua hoặc mau hư.

5. Thưởng thức mùi hương

Cuối cùng, không gì giấu được hương vị của đất trời. Sầu riêng chín cây tự nhiên nó thơm một cách chân thành, nồng nàn mà không có gắt. Đứng cách mấy bước chân đã nghe mùi béo ngậy len lỏi vào mũi.

Còn trái cắt non ép chín thì mùi lạt nhách. Có khi phải kê sát mũi vô vỏ mới nghe thoang thoảng chút xíu. Đôi lúc lợn cợn chút mùi nồng nồng rất khó chịu. Sự mộc mạc của trái cây miệt vườn nó thể hiện hết qua cái mùi hương quyến rũ không thể làm giả này.

Ăn múi sầu riêng ngon cũng như thưởng thức một câu chuyện đồng quê mộc mạc. Có chút gai góc, xù xì bên ngoài nhưng bên trong lại dẻo ngọt, đong đầy.

Xem thêm:

• Phân biệt đường phèn khác đường trắng như thế nào.
• Những món ngon chế biến từ lạp xưởng Sóc Trăng.